Roemte helpt ondernemende maatschappelijke initiatieven van de grond te komen, om huisvesting te vinden en om de financiering rond te krijgen.
Heb je een goed idee, dan gaan we graag in gesprek.
Stichting Roemte
Nieuwe Sint Jansstraat 35
9711 VG Groningen
info@roemtegroningen.nl
KVK-nummer: 83823131
BTW-nummer: NL863001373B01
Nadat de voormalige zuurstoffabriek aan de Pop Dijkemaweg in Groningen was gered van de sloop, is het gekocht door Koffiestation (bestaande uit Emiel Driesten, Douwe Stelpstra, Gert-Jan Riemer, Harmen Riemer en Nanne Dillingh), de microbranderij in Groningen. Het markante pand met boogramen is nu grotendeels verscholen achter groen, maar vraagt om een bruisende invulling. Het plan is om hier de koffiebranderij en bakkerij te vestigen en het grote complex een broedplaatsfunctie te geven voor creatieve ondernemers, kunstenaars, de culturele sector en ambachtelijke voedselmakers, met koffie als bindmiddel.
In juni 2024 spraken we Emiel Driesten over het initiatief de Zuurstoffabriek in Groningen. In oktober 2026 vroegen we aan zijn collega Harmen Riemer van Koffiestation: “Hoe gaat het nu met … de Zuurstoffabriek?”
Harmen Riemer: “Het complex van de Zuurstoffabriek omvat vier gebouwen: twee fabriekshallen, een bijgebouw en een bedrijfswoning. We belanden nu in de afwerkfase van de realisatie van de eerste fabriekshal. Na de sloop en renovatie zijn wij met een team aan het werk en krijgt het gebouw vorm. We hopen in het eerste kwartaal van 2027 de koffiebranderij van Koffiestation te verhuizen. De reden dat we onze focus op het eerste gebouw op het terrein hebben gelegd, heeft te maken met de vele hobbels die we de afgelopen tweeëneenhalf jaar tegenkwamen.
Deze hobbels hadden vooral te maken met vergunningen. Met name de problematiek rondom de kegel plaats aan het water en de richtlijnen van Rijkswaterstaat zorgden voor hoofdbrekens. Na de aankoop van het complex kwamen we erachter dat er rondom deze plek aan het water een veiligheidsrisico zat. Rondom deze plek mogen binnen een straal van honderd meter geen gebruiksgevoelige activiteiten plaatsvinden. Dat was een zeer grote domper, want de uitvoering van de plannen zou starten aan de waterkant van het terrein. Er ontstond een patstelling, waarna het hele plan op de kop is gegooid. Samen met de architect en de gemeente is toen besloten om het plan vanaf de straat op te bouwen in plaats van vanaf het water.”
“Daarbij hebben we het hoofddoel om de koffiebranderij en de horeca als basis van het project te nemen aangehouden”, aldus Harmen. “Daarom zijn we met het voorste deel van het terrein als eerste begonnen en daar hebben we de afgelopen jaren hard aan gewerkt. We willen in het eerste kwartaal van 2027 de eerste creatieve makers verwelkomen.”
In het eerste hoofdgebouw zullen niet alleen de koffiebranderij en de horeca een plek krijgen, maar ook de grafische werkplaats, de studio van Knetterijs en diverse flexplekken. Deze laatste komen gedeeltelijk in het eerste gebouw, waar twee ruimtes voor een tijdelijke invulling worden gereserveerd.
Deze zomer werd bekend dat Rijkswaterstaat het voornemen heeft om de 100 meter-richtlijn terug te brengen tot 25 meter, waardoor de initiatiefnemers weer kunnen teruggrijpen naar het oorspronkelijke plan. Door deze wijziging kan de middelste hal worden ingezet voor symposia, tentoonstellingen en tijdelijke verhuur; kortom, het wordt een multifunctioneel inzetbare ruimte.
“We zullen ook in de toekomst veel contact houden met de gemeente om diverse hobbels te kunnen aanpakken, vooral wat betreft de vergunningen voor de kortte en lange termijn. Want passen onze plannen wel in het omgevingsplan?”
Het tweede gebouw aan de zijkant van het terrein wordt aangevuld met acht tot negen containerunits. Harmen: “Dit past bij de investering en bij de tijdelijkheid van een aantal functies op ons terrein. Zo is er sprake van een soort permanente tijdelijkheid: hierdoor kan er doorgegroeid worden naar verdere nieuwbouw op deze plek. Andere voordelen zijn de vergunningsvrije plaatsing van de containers en het relatief gunstige budget. Dat laatste is zeker ook van belang, omdat je in de creatieve sector geen ruimtes kunt verhuren tegen commerciële prijzen. Dus daar moet nu al over nagedacht worden. Er wordt op dit moment ook druk gewerkt aan een eigen website, die hopelijk eind dit jaar online komt.”
Stichting Roemte heeft voor de aankoop van het Zuurstoffabriek terrein de financiering beschikbaar gesteld via een bouwdepot; dit werd op een gunstige manier gefinancierd. Harmen: “Ook met tegenslagen kunnen we doorgaan, want we zitten niet direct in een aflossingsgerichte situatie; we hebben namelijk nog geen aflossingsverplichting. Onze relatie met Roemte is goed voor het project in de breedste zin. Vooraf verkeerden we in de veronderstelling dat het traject rondom vergunningen hooguit een jaar zou duren, maar aan de voorkant merk je heel erg dat het uiteindelijk veel langer duurt. In de toekomst moeten er uiteraard inkomsten gegenereerd worden om de lening af te kunnen betalen. Met de lening van Roemte hou je de mogelijkheid om vastgoed in te zetten voor het doel waar het oorspronkelijk voor bedoeld is, zonder alleen maar commerciële doelstellingen. Dat is het grote voordeel van het samenwerken met Roemte.”
Harmen hoopt dat ze in het eerste kwartaal van 2027 het voorste gebouw afwerken en de koffiebranderij alvast kan verhuizen naar deze nieuwe locatie. In de zomer van 2027 willen ze de Zuurstoffabriek openen voor publiek. Dan zijn Koffiestation, de desembakkerij, één of twee ateliers en de grafische werkplaats er gevestigd, naast meerdere creatieve doeners en denkers. Daarmee wordt na jarenlange voorbereiding de eerste fase van de Zuurstoffabriek als broedplaats, met koffie als bindmiddel, gerealiseerd.
Adres: Pop Dijkemaweg 41A – 9731 BC – Groningen
Initiatiefnemers: Koffiestation – Emiel Driesten
Dit gesprek vond plaats in juni 2024.
Het grote terrein bestaat uit verschillende panden, waardoor meerdere hoekjes ontstaan om in de zon of schaduw te kunnen zitten. De achterzijde van het terrein grenst aan het water, waar de branderij, bakkerij en het proeflokaal komen. Met een beetje fantasie kun je de lampjes al zien hangen. De oude fabriekspanden zijn vervallen, maar prachtig.
In de voormalige fabriek werd vroeger zuurstof en andere gassen geproduceerd. Nu wil Koffiestation de locatie nieuw leven inblazen door er een ontmoetingsplaats van te maken voor ambachtelijke makers, interieurontwerpers, smeden, makers van kunst, bier, eten, theater en muziek. “Het moet een plek worden waar mensen weer zin krijgen om dingen te gaan maken,” vertelt Emiel. “Waar mensen dagelijks mooie dingen produceren in werkplaatsen, ateliers en keukens.” Ze gaan ook koffie schenken en mensen trainen, zoals met een barista-opleiding. Symbiose, een kleine brouwerij van wildbier, gaat zich hier ook vestigen. En om alle commerciële uitingen tastbaar te maken, komen er een drukkerij, een zeefdrukkerij, een boekbinder en illustratorencollectief Knetterijs.
Ook gaan ze mensen met afstand tot de arbeidsmarkt opleiden, zoals ze al doen bij Koffiestation. “Onze ervaring is dat als je deze mensen een jaar laat meewerken, ze daarna gewoon volledig geschikt zijn om te werken,” legt Emiel uit. Hij wil mensen aan het werk brengen op de manier van vroeger, met leermeesters en het leren van ambachten. “De ideeën zijn talrijk en staan nog niet in steen gebeiteld.”
Om te kunnen beginnen moest er een organisatiestructuur en een bankrekening komen. Momenteel worden tekeningen gemaakt, een crowdfunding gelanceerd en gaat Emiel op werkvakantie naar ’s-Hertogenbosch. “Ik ga dit soort plekken bekijken om de inhoud nog beter te kunnen vormgeven. Dit is echt een sprokkelmoment,” legt hij uit. Binnenkort beginnen ze met het opknappen van de gebouwen, die nog in goede bouwkundige staat zijn. Er komt iemand in de bedrijfswoning wonen en in de zomer willen ze een kluskamp organiseren.
Er zijn veel spannende ontwikkelingen gaande. Ze zijn met de Rijksuniversiteit Groningen in gesprek over een brander op waterstof die is ontwikkeld. Emiel: “Bij ons hebben ze een plek gevonden om dat uit te proberen. Als dat doorgaat, zijn we de eerste branderij ter wereld die koffie op waterstof brandt.
“In mijn toekomstbeeld is deze plek over een tijd van andere mensen geworden en niet alleen van ons. Er komen experts op allerlei gebieden in residentie, waardoor kruisbestuivingen ontstaan met de makers in de werkplaatsen, waar dan weer exposities uit voortkomen. “Voor de grote loods aan de achterzijde denken we aan het opzetten van een proeflokaal waar diverse activiteiten plaats kunnen vinden, inclusief feestjes en muziekrepetities,” vertelt Emiel.
Afgelopen november zagen de initiatiefnemers dat de fabriek te koop stond. Emiel: “Na twaalf jaar Koffiestation hebben we een flinke achterban en één van onze klanten had zoveel vertrouwen in ons dat hij het samen met ons heeft gekocht.”
Roemte heeft het bouwdepot van 650.000 euro gefinancierd en blijft verder ook betrokken bij het bewaken van het broedplaatsbeleid. Uiteindelijk willen ze ook nieuwe werkplaatsen bouwen. Dat willen ze ook met hulp van Roemte realiseren.
“Ik ben een soort profeet van geduld,” vertelt Emiel. “Ik wil de tijd nemen, beslissingen durven nemen voor de lange termijn en zo investeren dat iedereen er iets aan heeft. Roemte faciliteert dat en geeft mensen een kans om iets te proberen met hun nieuwsgierigheid. Ik denk dat het net zo werkt als met een basisinkomen. Dat als je mensen het vertrouwen geeft, je er heel veel voor terugkrijgt.”
Mail Clemens: clemens@roemtegroningen.nl
Bel Clemens: 0645276087