’t Wieshoes

Hoe gaat het nu met …?

Aanjager bij Vakland Het Hogeland Engbert Breuker aan het woord (januari 2026)

Wat is er gelukt?
Engbert: “Het Wieshoes betekent voor ons vooral dat we een clubhuis hebben, een plek waar ondernemerschap, innovatie, verandering en ICT centraal staan. We hadden het plan om in het pand een lokaal te gebruiken voor het e-Lab, het ICT-café, hobbymatige doeleinden en voor de leerlingen van het aanpalende Hogeland College, die daar hun profielwerkstukken kunnen maken. Dat is allemaal gelukt zo is er nu elke maandagochtend het inloop ICT-café, waar inwoners van het Hogeland terecht kunnen met ICT vragen.”
Er is een groep mensen die hobbymatig gebruikmaakt van de aanwezige apparatuur, zoals de lasercutter en de 3D-printer. Er komen havo- en atheneumleerlingen die hun profielwerkstukken en stages uitvoeren, naast bijvoorbeeld het populaire textieldrukken van een eigen T-shirt. Daarnaast worden er ook de maandelijkse Vakland-cafés gehouden: themabijeenkomsten voor geïnteresseerden en vakmensen.

“Ik noem ’t Wieshoes niet zozeer ons ‘hoofd’kantoor, maar liever onze ‘hart’kamer: het kloppend hart van Vakland. Inmiddels zijn we met Vakland ook aan het verbreden naar andere regio’s, de centrale functies hiervoor vervullen we in ’t Wieshoes. Het heeft een soort bijenkorfachtige functie voor allerlei activiteiten en voor de medewerkers die verbonden zijn aan Vakland. Het is onze thuisbasis”, aldus Engbert.

Welke hobbels zijn genomen?
De ‘Werken aan ontwikkeling-regeling’ werd in 2022 al aangekondigd, maar is pas in 2025 daadwerkelijk een regeling geworden. De periode daartussen was lastig, met name omdat Vakland toen afhankelijk was van uitsluitend projectsubsidies. Gelukkig ontving Vakland van de gemeente vier jaar lang subsidie, waardoor men het heeft kunnen redden. Maar om dat voor elkaar te krijgen, was behoorlijk spannend.
Er zijn daarnaast een aantal veranderingen geweest. De verkregen lening van SVn is begin 2026 overgegaan naar Roemte, en ’t Wieshoes wordt op dit moment verbouwd: van de open vide op de bovenetage wordt een gesloten vergaderkamer gemaakt. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheid om het gebouw van het gas af te halen. De eerstvolgende stap is het onderzoeken welke subsidieaanvragen kunnen worden ingediend om deze laatste stap in verduurzaming mogelijk te maken.

Welke rol heeft Roemte gespeeld?
Roemte heeft de aankoop van ’t Wieshoes gefinancierd en de afbetaling loopt nog. Wat betreft het initiatief ’t Wieshoes zelf heeft Roemte geen actieve rol meer.
Engbert: “Bij verschillende projecten en initiatieven die we tegenkomen, weten we Roemte natuurlijk nog steeds te vinden. Inhoudelijk hebben we ook met elkaar te maken, bijvoorbeeld bij het initiatief rondom woonplannen voor jongerenhuisvesting. Hier en daar verwijs ik soms een initiatief door naar Roemte als er iets gefinancierd moet worden.”

Hoe nu verder?
Het Vakland-circus is inmiddels veranderd in de Dorpentour. Vakland trekt de dorpen in met nog steeds hetzelfde doel: onderzoeken wat mensen daar nodig hebben om de samenleving sterker te maken. Hoe kunnen bewoners van elkaar leren, zodat leren een vanzelfsprekend onderdeel wordt van het dorpsleven? Op die manier groeien kinderen op in een lerende omgeving, waardoor ze met meer plezier naar school gaan. Dit is ook meteen het belangrijkste doel van Vakland.
Engbert: “Regio Deal Het Hogeland is inmiddels actueel en we werken samen met een aantal maatschappelijke coalitiepartners om de activiteiten die we al organiseren gezamenlijk uit te voeren. Mensen vanuit Vakland en bijvoorbeeld Mensenwerk, Werk op Maat, Stichting Groninger Dorpen, maatschappelijke partners die we goed kennen, proberen we zoveel mogelijk te betrekken bij onze plannen.” Ook de gemeente Het Hogeland is hierbij betrokken als penvoerder en doet mee in alle deelprojecten van de Regio Deal. Deze maatschappelijke coalitie bestaat officieel uit negen partners, met daaromheen nog andere partijen zoals bijvoorbeeld Roemte, De Hoven en diverse zorginstellingen.

Project voor jongerenhuisvesting
Over het project voor jongerenhuisvesting, waar Vakland in 2024 plannen voor had, vertelt Engbert: “Vanuit Vakland willen we dat dorpen van elkaar leren op het gebied van woonplannen. Dat is een belangrijke rol die we op ons nemen. In de Regio Deal zit ook het onderdeel Woonplan, en daarmee willen we de verschillende initiatieven weer bij elkaar brengen. Wij zijn specifiek in Den Andel bezig met het onderzoek naar de mogelijkheden van jongerenhuisvesting. Je kunt dit zien als een soort pre-pilot, waarbij we kijken wat we hiervan kunnen leren om in andere dorpen, met name de kleinere, woonprojecten te laten slagen. Ook Stichting Roemte is bij dit initiatief betrokken.”

Vooruitkijken
“We zitten nu in de luxepositie dat we zowel voor de Regio Deal als voor FNO projectwerk doen, meedoen aan Werken aan Ontwikkeling én een provinciale overbruggingssubsidie hebben gekregen. We weten dat we de komende 4,5 jaar door kunnen met Vakland!
Het is heel goed gegaan met Roemte. Wij zijn tevreden gebruikers van jullie faciliteiten en zijn de lening langzaam weer aan het afbetalen. En dat loopt op dit moment geen gevaar, wat fijn is om te weten”, aldus Engbert.

De vorige keer dat we Engbert over het project spraken was in mei 2024. Hieronder lees je meer over het opzetten van ’t Wieshoes.

Adres: Westervalge 5A – 9989 EB – Warffum
Initiatiefnemer: Vakland het Hogeland – Engbert Breuker
Dit gesprek vond plaats in mei 2024.

De plek

Het gebouw in Warffum, dat nu ’t Wieshoes heet, konden de initiatiefnemers uiteindelijk voor een vriendenprijs kopen van Biblionet, de founding partner. Roemte heeft dat vervolgens gefinancierd. ’t Wieshoes is het kloppend hart van Vakland, maar niet het centrum waar alles gebeurt. “Het Hogeland is onze campus,” vertelt Engbert. “Mensen kunnen wel in ’t Wieshoes bijeenkomen om projecten te starten of te filosoferen. Of om de 3D-printer te gebruiken, want die heb je niet in elk dorp.”

Het project

Als je een hele regio wil ontwikkelen, moet je wel weten wat de mensen willen leren. Dat doen ze bij Vakland door het simpelweg aan de inwoners te vragen. Aanjager Engbert: “Vorig jaar hebben we het Vakland circus ontwikkeld, waarmee we langs alle dorpen gaan. We geven een voorstelling, waarna je in de ‘aandachtschenkerij’ komt. Daar stellen we iedereen de vraag: wat zou je willen leren, kunnen, weten, maken, zijn, ontwikkelen of doen? We krijgen hele mooie antwoorden.”

Met het circus willen ze alle 50.000 inwoners van het Hogeland bereiken; iedereen die iets wil leren of ontwikkelen. Vakland zorgt vervolgens dat het aanbod klopt. Engbert heeft honderden voorbeelden. “Een bakker in Baflo hield ermee op. Daar hebben we vervolgens een praktijkleerplek gemaakt voor toekomstige bakkers mét koffiehoek voor de buurt. Een smid vroeg hulp bij het zoeken van een opvolger. Samen organiseerden we een workshop, waar zoveel animo voor was, dat de smid nu een opvolger kan kiezen. Daarnaast halen we ook leerlingen uit de klaslokalen, bijvoorbeeld met lessen moestuinieren of insectenhotels maken.” In juni 2024 komt er een nieuw circus in Baflo, waarna een aantal plekken in het Hogeland en Eemsdelta volgen. Daar zijn dan weer voorstellingen, waarna ze vragen ophalen in de aandachtschenkerij.

Verder ontwikkelen

Samen met Roemte ontwikkelt Vakland nu ook een project voor jongerenhuisvesting. Jongeren die in de bouw willen werken kunnen dan een huis bouwen voor zichzelf of leeftijdgenoten. Vakland wil leerecosystemen creëren, waar mensen met en van elkaar leren. Het is een beweging zonder eindpunt. Volgens Engbert willen heel veel mensen hun kennis wel delen, maar zitten die niet per se in het onderwijs. “Ik schilder bijvoorbeeld zelf mijn woning, een rijksmonument, dus dat moet wel netjes gebeuren. Maar als ik houtrot tegenkom, kan ik dat niet zelf. Dan vraag ik de aannemer of hij mij dat wil leren en of hij dat ook een keer wil komen vertellen in het dorp.”

Ze hebben ook ambities buiten de regio, zoals het delen van het gedachtegoed met andere gemeentes. Engbert: “In de toekomst moet het Ommeland naast de stad een belangrijk centrum zijn voor leren.”

Financieren

Met een budget van een paar miljoen vanuit Nationaal Programma Groningen zijn al zo’n tachtig projecten gestart om zoveel mogelijk mensen aan het leren te krijgen. Van FNO kregen ze een grote subsidie om het project Dörpsverstaarkers te financieren. Met dat project geven ze mensen die vrijwilligerswerk doen een soort basisinkomen. Engbert: “Per project vragen we subsidies aan. We hebben nu een structurele bijdrage van onze gemeente voor een ton per jaar voor vier jaar. Daar kunnen we van leven.”

Vakland is geen bedrijf dat inkomsten moet genereren, wél impact en maatschappelijke waarde, zoals betere kansen op de arbeidsmarkt, een groter sociaal netwerk, minder eenzaamheid en bredere welvaart. Engbert: “Voor de komende jaren is de financiering rond. En de gemeente vroeg ons om mee te denken met de regiodeal. Daar gaat ook 12 miljoen in om, dus voorlopig hebben we nog wel wat te doen.”